THE RIVAL CENTURIONS
Illīs in castrīs erant duo centuriōnēs, fortissimī virī, T.
Pullō et L. Vorēnus, quōrum neuter alterī virtūte cēdere volēbat. Inter eōs iam
multōs annōs īnfēnsum certāmen gerēbātur. Tum dēmum fīnis contrōversiae hōc
modō factus est. Diē tertiō postquam Pūblius pervēnit, hostēs, maiōribus cōpiīs
coāctīs, ācerrimum impetum in castra fēcērunt. Tum Pullō, cum Rōmānī
tardiōrēs vidērentur, “Cūr dubitās,” inquit, “Vorēne? Quam commodiōrem
occāsiōnem exspectās? Hic diēs dē virtūte nostrā iūdicābit.” Haec cum dīxisset,
extrā mūnītiōnēs prōcessit et in eam hostium partem quae cōfertissima vidēbātur
inrūpit. Neque Vorēnus quidem tum vāllō sēsē continet, sed Pullōnem
subsequitur. Tum Pullō pīlum in hostīs immittit atque ūnum ex multitūdine
prōcurrentem trāicit. Hunc percussum et exanimātum hostēs scūtīs prōtegunt et
in Pullōnem omnēs tēla coniciunt. Eius scūtum trānsfīgitur et tēlum in balteō
dēfīgitur. Hic cāsus vāgīnam āvertit et dextram manum eius gladium ēdūcere
cōnantis morātur. Eum ita impedītum hostēs circumsistunt.
Tum vēro eī labōrantī Vorēnus, cum sit inimīcus,
tamen auxilium dat. Ad hunc cōnfestim ā Pullōne omnis multitūdō sē
convertit. Gladiō comminus pugnat Vorēnus, atque, ūnō interfectō, reliquōs
paulum prōpellit. Sed īnstāns cupidius īnfēlīx, pede sē fallente, concidit.
Huic rūrsus circumventō auxilium dat Pullō, atque ambō
incolumēs, plūribus interfectīs, summā cum laude intrā mūnītiōnēs sē recipiunt.
Sic inimīcōrum alter alterī auxilium dedit nec dē eōrum virtūte quisquam
iūdicāre potuit.
review: subjunctive usage
cum-clauses:
[i] circumstance
cum Rōmānī tardiōrēs vidērentur, … | when / since
the Romans seemed to be too slow
Haec cum dīxisset, … | When he had said this
(these things) …
[ii] concessive (‘although’); look out for cum … tamen
(nevertheless); tamen is often included to indicate this clause type:
Vorēnus, cum sit inimīcus, tamen auxilium dat | Vorenus, although he is his enemy, nevertheless gives assistance
No comments:
Post a Comment